Ster inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactief

Delfzijl, 28-06-2022

In tegenstelling tot wat we tot nu toe mogelijk vaak dachten, neemt het aantal orkanen op bijna alle wereldzeeën langzaam af. De oorzaak is, hoe raar het ook klinkt, klimaatverandering. Er is één uitzondering: de noordelijke Atlantische Oceaan. Daar neemt het aantal orkanen wel toe. De temperatuurstijging op aarde zorgt er tegelijkertijd voor dat de orkanen die wel ontstaan, steeds zwaarder uitpakken omdat ze uit steeds grotere hoeveelheden beschikbare energie kunnen putten.

Het zijn de uitkomsten van een onderzoek dat in Nature Climate Change is verschenen. De onderzoekers vonden in de 20ste eeuw een teruggang van het aantal orkanen met ongeveer 13 procent. Een onderzoek als dit is wel lastig, zo geven de uitvoerders ervan aan. Om een beeld te krijgen van hoe het aantal stormen zich op aarde ontwikkelt, heb je ook gegevens uit de periode van voor het satelliet tijdperk nodig. Toen wisten we nog weinig van orkanen op open zee. Alleen als een schip er toevallig in terecht kwam, werden ze genoteerd. Toch zijn heel wat onderzoekers hier in het verleden al mee aan de slag gegaan. In het nieuwe experiment werd geprobeerd al die gegevens op een zo verantwoord mogelijke manier aan elkaar te knopen. Met de eerder genoemde uitkomsten als resultaat.

Schonere lucht

De resultaten van het onderzoek sluiten aan op bevindingen van andere onderzoekers, die in mei al bekend werden. Toen bleek bijvoorbeeld dat de toename van het aantal orkanen in het Atlantische bekken voor een groot deel op het schoner worden van de lucht is terug te voeren. In tegenstelling tot broeikasgassen, reflecteren stofdeeltjes in de atmosfeer een deel van de straling van de zon. Dat heeft een afkoelend effect.

Dit speelde vooral toen er nog veel kolen werd gestookt, bijvoorbeeld in de periode rond en direct na de Tweede Wereldoorlog. Daarna is de lucht in het westen veel schoner geworden. De zon kreeg daardoor meer ruimte, verwarmde de zee meer en zette daarmee de vorming van extra orkanen in gang. Op de zeeën in het verre oosten gebeurde het tegenovergestelde. Doordat onder andere India en China zich economisch steeds verder ontwikkelden, nam de kolenstook daar juist toe en raakte de lucht er meer met stofdeeltjes vervuild. Als gevolg hiervan begon het aantal orkanen in deze regio langzaam af te nemen.

Specifieke omstandigheden

Bovenop dit alles komen de effecten van de wereldwijde klimaatverandering, zo stellen de onderzoekers. Om in de tropen buiencomplexen tot tropische stormen en orkanen te kunnen laten omvormen, zijn in de atmosfeer hele specifieke omstandigheden nodig. Door klimaatverandering lijken die minder vaak voor te komen, zo blijkt uit het onderzoek. Tegelijkertijd is het dus zo dat orkanen, als ze zich eenmaal hebben gevormd, door klimaatverandering juist wel uit een toegenomen hoeveelheid energie kunnen putten, vergeleken met vroeger. En dus zwaarder kunnen worden. Een effect daar bovenop is dat het erop lijkt dat ze tegenwoordig ook meer regen met zich meebrengen dan vroeger.

Wat de invloed van dit alles is op het aantal keren dat orkanen aan land gaan, is nog niet duidelijk, zo stellen de onderzoekers. Daar wordt nog onderzoek naar gedaan. Al met al lijkt het er wel op dat, ook al is het aantal orkanen in de vorige eeuw dan duidelijk afgenomen, de impact ervan waarschijnlijk niet afneemt en mogelijk zelfs nog groter wordt.

Bron: weer.nl