Ster inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactief

Delfzijl, 16-9-2021

Vorig jaar op deze dag was er op veel plekken sprake van een zomerse dag, en een dag eerder was het zelfs op 25 weerstations tropisch warm. Bovendien steeg de temperatuur toen voor het eerst sinds het begin van de metingen boven de 35 graden in September. Compleet anders is het dit jaar, nu de temperaturen rond de normaal van de tijd van het jaar liggen. Waar kwam die extreme hitte vorig jaar vandaan en hoezo is het bijvoorbeeld vandaag niet zo heet? In dit artikel nemen we een kijkje op de weerkaarten behorend bij beide dagen.

Buiten dat de hitte vorig jaar op 15 september allerlei records brak, is het ook nog opvallend dat het in heel 2021 nog niet zo warm is geworden als op die specifieke dag vorig jaar. Dat laatste valt vooral te wijten aan het feit dat we deze zomer ongewoon vaak met een noord tot noordwestelijke wind te maken hadden. Een warme zuidelijke stroming, zoals we die in de voorgaande zomers vaak voor tenminste één of meerdere periodes zagen, zat er op juni na dit jaar niet in.

Dit jaar "normaal", dus wat was vorig jaar aan de hand?

Omdat de temperatuur de laatste dagen en vandaag juist vrij normaal is, is de grote vraag vooral hoe het afgelopen jaar zo heet kon worden. Als we naar de weerkaarten kijken wordt het verschil al vrij snel duidelijk. Op dit moment bevindt zich een hogedrukgebied boven de Azoren en een zwak lagedrukgebied ten noordoosten van ons. Wij hebben daarom te maken met een noordwestelijke stroming, die door de temperende werking van de Atlantische Oceaan en Noordzee niet niet extreem warm, maar ook niet extreem koud is. Warmte is vrij ver weg, op plekken waar je het meer verwacht deze tijd van het jaar, namelijk in Afrika en in mindere mate in delen van Zuid(oost)-Europa. Hetzelfde geldt voor de kou: die zit ook op plekken waar je die mag verwachten. In delen van Scandinavië en in extremere mate in Groenland. Voor zowel de hitte als de kou geldt momenteel dat ze op plekken zitten die ons met het huidige stromingspatroon niet kunnen bereiken. En wij zitten dus in een gematigd weertype ertussenin.

De weerkaart van vandaag. Een noordwestelijke wind brengt ons gematigde temperaturen.

Vorig jaar was de situatie een stuk anders. De straalstroom lag noordelijker, waardoor een groot deel van Europa - vooral Zuid- en Midden-Europa - zich in een stuk warmere luchtmassa bevonden. Daarbij was de voorgeschiedenis in grote delen van Europa na een warme zomer (en vooral een zeer hete augustus) sowieso een stuk warmer. Zo ook in de dagen voor de recordwarme septemberperiode. In Spanje was het zeer heet doordat lucht vanuit Noord-Afrika met een zuidelijke stroming werd aangevoerd. Er bouwde zich tegelijkertijd een sterk en groot hogedrukgebied op boven Centraal-Europa, waarmee de wind in onze omgeving ook de zuidhoek opzocht. Uiteindelijk kon die warme lucht uit Spanje onze contreien bereiken. Onder invloed van de hoge luchtdruk was het flink zonnig en kon de dagelijkse gang dus ook nog eens goed z'n werk doen.

Hoe de weerkaart er vorig jaar uitzag. Een groot hogedrukgebied zorgde voor een diepe zuidelijke stroming.

Vaker extreme hitte in de toekomst?

De hitte in september was in stijl de rest van het jaar, omdat 2020 een gedeelde eerste plek heeft voor wat betreft warmste jaar ooit gemeten. Bovendien stond de hittegolf van augustus, waarbij ook veel records werden gebroken, nog vers in het geheugen. Dat neemt niet weg dat zo'n hoge temperatuur halverwege september veel mensen toch wel zorgen baarde. Als ons klimaat zo enorm opgewarmd is dat het halverwege september nog 35,1 graad kan worden, wat voor extremen zal de toekomst ons dan wel niet brengen? Op korte termijn hoeven we nog niet te verwachten dat zulke temperaturen in September 'normaal' worden. De huidige septembermaand verloopt voor wat betreft de hoogste temperatuur een stuk 'normaler'. Opvallend is wel dat de huidige septembermaand gemiddeld tot nu toe een stuk warmer is dan die van vorig jaar.

Bron: weer.nl