Ster inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactief

Delfzijl, 3-11-2020

Een deel van Nederland heeft last van winterhonger. Jarenlange zachte winters met maar mondjesmaat sneeuw en ijs hebben het verlangen naar weer een echte winter losgemaakt, zo bleek uit een poll die afgelopen vrijdag en in het weekend op Weer.nl stond. Wat voor winter hoop je dat er komt, was de vraag. Zestig procent van de vele honderden deelnemers kruiste het vakje ‘Elfstedenwinter’ aan. Dertig procent opteerde voor een zachte en zonnige winter en de overige tien procent zei het allemaal wel te zullen afwachten.

Winter in Nederland is mooi, vooral als het langere tijd vriest en er een mooie laag sneeuw valt. In 1980 hoefden we daarop niet lang te wachten. Eind oktober al, toen een lagedrukgebied over Denemarken naar het oosten wegtrok en door een hogedrukgebied werd gevolgd dat zich boven het noordoosten van Europa nestelde, draaide de wind naar het oosten en begon een eerste winterperiode. Vooral toen op 2 en 3 november koude lucht vanuit het oosten het land bereikte, schoten de temperaturen omlaag, vroor het in de nachten licht tot matig en beleefde De Bilt op 3 november zijn vroegste ijsdag.

Sneeuw op komst
Ging het de eerste dagen nog om droge vorst, rond donderdag 6 november spitste de situatie zich toe. Terwijl het hogedrukgebied inmiddels in de buurt van IJsland lag, met nog steeds een uitloper tot over de Noordzee, deed een lagedrukgebied ten westen Portugal zijn best om warmere lucht vanuit het zuiden te laten opstomen. Terwijl deze warmere lucht Nederland vanuit het zuidoosten probeerde binnen te komen, kwam vanuit het zuidwesten een bel met koudere bovenlucht dichterbij. Boven ons land botste het op elkaar.

Terwijl het in het zuiden op wat lichte neerslag na min of meer droog bleef, kwam boven het midden en noorden van Nederland een actieve neerslagzone te liggen die sneeuw bracht, heel veel sneeuw. Dat begon op donderdagavond 6 november al toen ik aan het begin van de avond als 12-jarig kind door mijn woonplaats Garderen naar het dorpshuis liep, voor de wekelijkse repetitieavond van de muziekvereniging. Tot mijn grote blijdschap begon het te sneeuwen, heel mooi te sneeuwen, bij temperaturen net onder het vriespunt.

Witte wereld
Omdat de bodem door de vorst van de voorgaande dagen lekker koud was geworden, bleef de sneeuw mooi liggen. Het begon al een beetje wit te worden. We repeteerden tot kwart over negen en in die periode kon ik niet goed volgen wat er precies gebeurde. Maar toen we weer buiten kwamen, was dat maar al te duidelijk. Het had in de tussentijd flink door gesneeuwd en door een prachtige, witte wereld liep ik terug naar huis.

Dat de koek daarmee nog niet op was, bleek de volgende ochtend, toen er een dikke laag van ongeveer 15 centimeter sneeuw bleek te liggen. Sneeuw van de mooiste soort, want gevallen bij temperaturen onder nul en met zo’n blauwige gloed erover als het weer licht wordt. Dat zijn momenten om meteen naar buiten te gaan. Om je te verwonderen over de stilte in het totaal veranderde landschap. En te genieten van de nog ongeschonden sneeuw.

Het bleef een tijdje liggen
We hadden geluk, want juist in de gebieden waar de sneeuwlaag op zijn dikst was, bleef het nog een aantal dagen koud. Koud genoeg om de laag min of meer in tact te laten. En dat was natuurlijk genieten, zeker als ook het zonnetje er even doorkwam. Het betekende dat we de slee meenamen naar de zandgaten, even buiten het dorp, om daar eindeloos langs de wanden naar beneden te sleeën. Meer hadden we op dat moment niet nodig.

Op de weerkaart bleef het hogedrukgebied in de buurt van IJsland nog een tijdje van de partij, maar toen op 11 november een storing vanaf de Noordzee naar het zuiden kwam afzakken en zachtere lucht met zich meebracht, was het ook in onze omgeving gedaan. De sneeuw begon te smelten en, een week nadat het was gevallen, was alles weer weg.

Winter was verder zacht
Een opmaat naar een koude winter bleek het niet. Met de kou van november erbij scoorde de winter van 1980/1981 39,9 hellmannpunten. Later in de winter is er feitelijk dus niet veel meer gebeurd. Maar de herinnering aan die mooie novemberstart is er niet minder om.

Bron: weer.nl