Gebruikerswaardering: 5 / 5

Ster actiefSter actiefSter actiefSter actiefSter actief

Delfzijl, 25-07-2017

De regenboog. Teken van hoop! Maar is er nog hoop voor de veelkleurige koraalriffen op aarde? Volgens de makers van Chasing Coral niet. De situatie is zeer verontrustend…

Meestal schrijven we hier over actuele en extreme weersverschijnselen. Vaak met betrekking tot onze eigen omgeving, soms ook belichten we bijzondere weersverschijnselen op andere continenten. De ervaring leert, dat weerverhalen over onze eigen omgeving veruit het best scoren. Een artikel over recent zwaar onweer of over te verwachten tropische temperaturen, zijn zonder uitzondering ‘hot’ en worden massaal gedeeld via social media. Verhalen over extreem weer aan de andere kant van de wereld scoren doorgaans duidelijk minder. En dan zijn er nog verhalen die diepen ingaan op de impact van de mens op het klimaat. En daarmee de impact van klimaatverandering op de planeet en wat daarop leeft. Verhalen in de laatste categorie worden het minst gedeeld. Willen we de ernst van de situatie niet onder ogen zien? Laat de ‘inconvenient truth’ ons koud? In dit artikel kijken we mee met de makers van de net uitgekomen documentaire Chasing Coral. Hieronder de trailer van de film.

Unieke samenwerking

Wat is er aan de hand? Eerst kort iets over het koraalrif zelf. Een gezond koraalrif is een unieke symbiose (samenwerking) tussen totaal verschillende soorten organismen. Het rif wordt gebouwd door kalk afscheidende poliepen. Maar de meeste soorten werken nauw samen met eencellige algen. Algen hebben licht nodig om middels fotosynthese aan voedsel te komen. Daarom vinden we meeste koraalriffen in ondiepe wateren waar nog veel licht tot de zeebodem doordringt. De algen leveren voedingsstoffen voor de poliepen, al kunnen de poliepen met hun speciaal uitgeruste ‘netelcellen’ ook zelf voedsel uit het water vangen. De schitterende kleuren van een gezond rif komen voor een belangrijk deel van de algen. Een koraalrif is als geheel een zeer belangrijke leefomgeving en tevens voedingsbron voor tal van andere organismen in de oceaan, tot en met grote vissen aan toe. Koraalriffen worden gezien als de grootste ‘biogene’ structuren op aarde. Ze zijn echter zeer afhankelijk van de temperatuur van het water. Optimale temperaturen liggen voor veel soorten koraal tussen de 26 en de 27 graden.

Bedreigingen van het koraal

Een koraalrif is kwetsbaar en kan zelfs in z’n geheel afsterven. Natuurlijke bedreigingen zijn bijvoorbeeld krachtige werverstormen. De golfslag kan het rif zwaar beschadigen. Bovendien kan er veel puin achterblijven op een rif als de storm alweer is verdwenen. Binnen enkele jaren kan een gezond rif echter alweer redelijk hersteld zijn van een orkaan. Bedreigingen door de mens zijn veel gevaarlijker voor deze maritieme ecosystemen. Bepaalde vormen van visserij (sleepnetten, explosieven) kunnen een verwoestend effect hebben. Vervuiling van het zeewater en zware scheepvaart brengen ook schade toe. Maar veruit de grootste bedreiging komt door klimaatverandering.

Kleurloze ruïne

Het zeewater wordt wereldwijd warmer, net zoals de atmosfeer door klimaatverandering snel opwarmt. Voor verschillende koraalriffen zijn de temperaturen inmiddels vrijwel zeker al te hoog en is onherstelbare schade reeds een feit. Er zijn een serie grootschalige verblekingen waargenomen. Als de algen het letterlijk te benauwd krijgen en afsterven, blijft er een verbleekt rif achter dat van alle kleur is ontdaan. In eerste instantie leven de poliepen dan nog wel, maar hun afhankelijkheid van de algen zal uiteindelijk de genadeslag betekenen. Dan sterven de poliepen af en verwordt het verbleekte (witte) koraal tot een soort van grauwe schaduw van wat het rif eerder was. Wat rest is uiteindelijk enkel gruis en zand. Hoewel een minimale verdere stijging van de temperatuur voor nog veel meer koraalriffen op aarde de doodsteek kan betekenen, is er ook nog de stijgende zuurgraad van het oceaanwater. Er lost meer CO2 op vanuit de atmosfeer en dat koolzuur verzuurt de wereldzeeën. Zuurder water is funest voor maritiem leven dat huist in kalk structuren. En dat geldt dus ook voor het koraalrif.

Geen enkel alternatief

De film Chasing Coral is nu te zien via Netflix en toont adembenemende maar ook schokkende beelden van de ecologische ramp die zich onder de waterspiegel voltrekt. Een uitgebreide recensie staat nu hier. Het is code koraalrood voor koraalriffen, maar daarmee ook voor tal van andere maritieme organismen en dus ook voor de planeet als geheel. Zoals gezegd in het begin, vandaag geen populair verhaal in ons dagelijkse nieuws maar wel een verhaal dat nu, en zeker in de nabije toekomst, absoluut ‘hot news’ zal blijken te zijn in een wereld die verder opwarmt. Tenzij we massaal, eensgezind en op internationaal niveau de Parijs akkoorden gaan naleven, en zelfs nog enkele flinke stappen verder en sneller gaan dan Parijs 2015. Een ogenschijnlijk onmogelijk opgave, maar we hebben feitelijk geen alternatief.

Bron: MeteoGroup