Gebruikerswaardering: 0 / 5

Ster inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactiefSter inactief

Delfzijl, 16-02-2017

Ook na het verdwijnen van El Niño blijven regens uit in de Hoorn van Afrika met verstrekkende gevolgen voor de bevolking.

Het is niet de eerste keer dat droogte en hongernood in het oosten van Afrika in het nieuws zijn. Al jaren is het in de Hoorn van Afrika extreem droog en zien we in de media beelden van hulporganisaties die voedsel en water uitdelen en vee dat sterft. Hulporganisaties trokken de afgelopen dagen opnieuw aan de bel. In Somalië, Ethiopië en in Kenia is door een wederom tegenvallende regentijd opnieuw sprake van een crisissituatie. Als er niet snel hulp komt, dreigt er een humanitaire ramp.

Opnieuw veel te weinig regen

De sterke El Niño in 2015 en begin 2016 versterkte de droogte in de Hoorn van Afrika die al minstens 10 jaar duurt. In maart 2016 reisde ik met Cordaid naar het noorden van Ethiopië. Ook toen was er sprake van een noodsituatie en werd er water en voedsel uitgedeeld. In de loop van 2016 verdween El Niño en was er zelfs sprake van een lichte la Nina. Tijdens de regentijd in mei zijn in delen van Oost-Afrika buien gevallen, die de droogte tijdelijk hebben verlicht. De akkers kleurden licht groen. De oogst was bij lange na niet genoeg om mens en dier te voeden, laat staan om te herstellen van jarenlange droogte. Mensen spraken over “groene honger”, voedselhulp bleef nodig. Het wachten was op de grote regentijd in oktober. De verwachtingen waren hoog gespannen. Maar helaas verliep ook deze regentijd dramatisch. In de periode tussen oktober en december 2016 is er op veel plaatsen in Somalië, Ethiopië en Kenia minder dan 30% van de normale hoeveelheid regen gevallen, de droogste regentijd tussen oktober en december in 36 jaar.

El Niño en klimaatveranderingen

De aanhoudende droogte in het oosten van Afrika wordt veroorzaakt door natuurlijke factoren zoals een El Niño, maar zeker ook door klimaatveranderingen wereldwijd. Ook in het oosten van Afrika is het warmer geworden. De hoge temperaturen veroorzaken extra verdamping waardoor het droger wordt. De droge grond heeft weer een effect op de temperatuur. Boven droge grond warmt het nog sneller op. Ook de neerslagpatronen zijn veranderd door klimaatverandering. 30 jaar geleden zagen we in dit gebied twee duidelijke regenperiodes. Een korte en een lange, de Belt en de Kiremt. De afgelopen jaren zien we dat de korte regentijd nauwelijks iets voorstelt en ook de langere regentijd is veranderd. Deze begint later, eindigt vroeger en levert over het algemeen minder neerslag op. Hoewel we soms ook zien dat er lokaal zoveel regen valt met overstromingen tot gevolg.

Veerkracht is op

Mensen hebben niet genoeg water om gewassen te laten groeien en vee te voeden. Door de aanhoudende droogte is er nauwelijks voedsel aanwezig. Zelfs kamelen die normaal gesproken goed tegen de droogte kunnen, sterven nu. Vooral in Somalië is de situatie schrijnend. Inmiddels zijn de eerste mensen overleden aan de gevolgen van honger. Maar liefst 40% van de Somalische bevolking is afhankelijk van humanitaire hulp. Ook in Kenia zijn waterbronnen opgedroogd en is veel vee gestorven. Ethiopië kampt naast de droogte ook met een grote instroom van vluchtelingen uit Somalië. Doordat de situatie al jaren duurt, is de veerkracht van mens en dier op. Na weer een slechte oogst hebben mensen niet genoeg te eten, laat staan voor hun vee. Een groot deel van de veestapel is vorig jaar gestorven. Het duurt zeker twee jaar voordat een veestapel weer hersteld is.

Noodhulp en structurele hulp

Hulporganisaties zoals het Rode Kruis en Cordaid helpen in de getroffen landen door het uitdelen van voedsel, schoon drinkwater en het geven van medische hulp. Naast noodhulp zijn de organisaties ook bezig met oplossingen voor de lange termijn. Hulpverleners bouwen putten en waterdammen en er wordt voorlichting geven over de effecten van klimaatverandering en hoe de mensen daar het best mee om kunnen gaan. Zo wordt er bijvoorbeeld advies gegeven over hoe regenwater het best kan worden opgeslagen zodat het in drogere tijden kan worden gebruikt. Daarnaast verstrerkt men droogte-resistente zaden.

Op dit moment is er 13 miljoen euro nodig om de mensen te helpen in de drie getroffen landen. Naar verwachting gaat de ernstige crisis nog maanden duren en is het te hopen dat de regentijd in april wel de broodnodige neerslag brengt…

Bronnen: MeteoGroup, FEWS NET, Rode Kruis, Cordaid.