Jaaroverzicht 2004

Onderstaand overzicht vermeldt de meest bijzondere, extreme of opvallende gebeurtenissen in het weer en klimaat over het afgelopen jaar.
JANUARI - FEBRUARI - MAART - APRIL - MEI - JUNI - JULI - AUGUSTUS - SEPTEMBER - OKTOBER - NOVEMBER - DECEMBER

J A N U A R I ... zeer nat, zacht en vrijwel de normale hoeveelheid zon

laagste temp. -11.4 Woensdrecht (3)
hoogste temp. 12.6 Ell, Arcen (11, resp. 31)

Een front veroorzaakte op nieuwjaarsochtend 1 tot 5 cm sneeuw in het westen en zuidwesten van Nederland. Vooral in het zuiden van Zuid-Holland en in Zeeland viel een aardig wit tapijtje.
Veel mensen trokken er met kinderen en/of hond er op uit om in het kersverse jaar van de winterse pret te kunnen genieten.
4 januari: Een hevige sneeuwstorm leidde in het westen van de VS tot stroomuitval en verkeersproblemen en veroorzaakte talrijke lawines. In Idaho kwam een ouder echtpaar om het leven toen een lawine dwars door de muur heen kwam van hun berghut en het slapende paar onder de sneeuw bedolven werd. De op de zolder slapende kleinkinderen bleven omgedeerd doordat zij zich daar kennelijk op veilige hoogte bevonden. Tientallen doorgaande wegen werden door lawines versperd en door de autoriteiten afgesloten.
In Utah moesten drie groepen op motorsneeuwscooters de nacht in de bergen doorbrengen voordat zij gered konden worden na een hevige sneeuwstorm.In Californië ontspoorde vrijdagnacht een trein en moesten 300 passagiers 14 uur wachten om ontzet te kunnen worden. Lange stukken autoweg moesten in het noorden afgesloten worden. In Oregon viel de elektriciteitsvoorziening uit van ongeveer 25.000 huishoudens. In de staat Washington viel plaatselijk een record hoeveelheid verse sneeuw.
8 januari: De uiterst krachtige orkaan Heta hield enorm huis in het zuiden van de Stille Oceaan. Een aantal eilanden, waaronder Samoa, kregen er flink van langs met orkaankrachtige winden en gigantische regenhoeveelheden. Hier en daar viel bijna net zoveel regen, als er in Nederland in een heel jaar tijd valt.
Op veel plaatsen viel meer dan 500 millimeter regen en lokaal zelfs meer dan 700 mm (in een week tijd).
15 januari: Amper een dag na de orkaandepressie "Gerda" zorgde op deze dag de stormdepressie "Hanne" met onafgebroken stortregens vooral in het zuiden van Duitsland voor zware overstromingen. In delen van Baden-Württemberg en Beieren traden beken en stromen buiten hun oevers. Straten waren geblokkeerd door het vele water, maar ook door de aardverschuivingen en ontwortelde bomen. In het Zwarte Woud was er sprake van een watersnoodalarm.
Deze maand stond ook regelmatig in het teken van sneeuwstormen, vooral op de Balkan. Het hele zuiden van Europa leed onder de gevolgen van de hevige sneeuwstormen. Vanaf het oosten van de Oekraïne, via Turkije, tot aan het zuiden van Italië waren de gevolgen van de stormen voelbaar. In delen van Roemenië legden de hevige sneeuwval en wind het openbare leven volledig lam. Tenminste 50 snelwegen raakten onbegaanbaar en werd de scheepvaart op de Donau gestremd. Tienduizenden huishoudens kwamen zonder stroom te zitten. Er werd gesproken over de ergste sneeuwval sinds 20 jaar, waardoor het leger moest worden ingezet om mensen uit hun auto´s te kunnen bevrijden. Drie havens aan de Zwarte Zee bleven drie dagen lang gesloten waar de wind soms snelheden van 120 km/u bereikte. In het noordoosten van het land werd het treinverkeer stilgelegd in verband met opgestoven sneeuw die soms wel duinen van 4 meter hoogte haalde.
28 januari: Volgens het KNMI wordt Nederland woensdagmiddag en avond getroffen door soms zware sneeuwbuien. Als gevolg hiervan kwam de spits woensdag wat vroeger op gang waarbij files van in totaal driehonderd kilometer niet wordt uitgesloten. Automobilisten blijken de weersontwikkelingen massaal in de gaten te houden. Vooral internet is hierbij een populair hulpmiddel, waardoor de sites van knmi.com
en Weer.nl niet of nauwelijks bereikbaar zijn. Meteonet.nl was die dag - zij het iets minder snel - gelukkig gewoon bereikbaar.
31 januari: Het KNMI vierde vandaag zijn 150-jarig bestaan: op 31 januari 1854 werd het KNMI bij Koninklijk Besluit van Koning Willem III officieel opgericht en opende het zijn poorten op de sterrenwacht Sonnenborgh in Utrecht. Meteoroloog en hoogleraar wiskunde C.H.D. Buys Ballot (1817-1891) (rechts in beeld) nam destijds het initiatief tot oprichting van het KNMI in Utrecht. Hij werd wereldberoemd door zijn wet over het verband tussen luchtdruk en wind en was één van de eerste meteorologen die weerkaarten tekende.

F E B R U A R I ... zacht, nat en vrijwel de normale hoeveelheid zon

laagste temp. -10.7 vlb. Volkel (28)
hoogste temp. 18.0 Eindhoven (4)

Gedurende de avonduren van 31 januari en het begin van de opvolgende nacht stond er aan de kust een volle zuidwester- tot westerstorm en kwamen boven land zeer zware windstoten voor. Het KNMI gaf voor enige tijd een weeralarm af. Er werd dan ook op grote schaal melding gemaakt van schade. De ANWB adviseerde om niet met bestelauto's en vrachtwagens te gaan rijden. De brandweer en politie hadden de handen vol aan meldingen van scheefgewaaide lantarenpalen, beschadigde daken en bouwketen, omgewaaide bomen en grote afgewaaide takken.
3 februari: Het werd nog nooit zo vroeg zò zacht: in De Bilt werd het 16,1 graden en dat is warmer dan het oude record van begin februari (15,5 graden). Ook in Soesterberg werd het 16,1 en in Hoogeveen het warmst: 16,2 graden.
Op de 4de scoorde Eindhoven een maximumtemperatuur van maar liefst 18.0 graden, een nieuw decaderecord. In Gilze-Rijen werd het 17.6, in Westdorpe 17.5, in Ell 17.4 en in Arcen 17.2 graden.
6 februari: De weersatelliet MSG-1 (Meteosat Second Generation), die geëxploiteerd wordt door de Europese Organisatie voor de Exploitatie van Meteorologische Satellieten (EUMETSAT) wordt operationeel verklaard. De satelliet zendt ieder kwartier beelden door in 12 verschillende kanalen.
9 februari: In de middag werd de Oosterscheldekering uit voorzorg gesloten opnieuw vanwege een storm; in Vlissingen verwachtte men een waterstand van 3,5 meter boven NAP waardoor fase 1 werd aangesproken. Naast de storm heerste er namelijk vandaag ook springtij. Uiteindelijk werd om 15.08 uur een stand van +2.93 m bereikt, 7 cm onder de kritische grens.
De significante golfhoogte bedroeg rond 16.20 uur op booreiland K13-Alpha 7.40 meter, Eierlandse Gat mat vanmiddag 6 meter golven, maximaal tot zelfs 12 meter!
11 februari: De eerste decade van februari is uitzonderlijk zacht verlopen. De eerste zes dagen van deze maand verliepen zelfs recordzacht met in De Bilt een gemiddelde etmaaltemperatuur van 12.0 graden.
13 februari: In Souda, normaal een zomerse vakantiebestemming op Kreta, daalde de temperatuur tot -1 in de middag. Het sneeuwde daar meer dan 12 uur lang onafgebroken. De sneeuwdikte bleef aan de kust beperkt tot max. 2 cm. Volgens zeggen is het er in 40 jaar tijd niet meer zo koud geweest. Er stond bovendien op de Griekse eilanden een windkracht 7 tot lokaal zelfs 9 wat zelfs een heuse windchill factor teweegbracht.
15 februari: Hevige stormen en noodweer hebben in het noorden van Nieuw-Zeeland voor overstromingen, stroomuitval en flinke verkeersbelemmeringen gezorgd. Talrijke straten, baanvakken en veerbootverbindingen werden stilgelegd. In de steden Marton en Fielding werden honderden bewoners voor het water in veiligheid gebracht. Het waren daar de ergste overstromingen in 100 jaar tijd.
20 februari: Hevige sneeuwval heeft in het oosten van Canada voor het hoogste sneeuwdek sinds het begin van de meteorologie waarnemingen gezorgd. In Halifax, de hoofdstad van Nova Scotia, viel er totaal 96 cm verse sneeuw, bijna twee keer zo veel als het oude record uit 1944.
22 februari: Saharazand trekt over de Alpen: een hevige storm heeft zaterdag stof vanuit de Sahara over Oostenrijk en Zwitserland uitgewaaid en de hemel oranjerood gekleurd. Met windsnelheden tot 246 km/u trok de föhn over het Berner Oberland. Vanuit Duitsland werd op de Zugspitze melding gemaakt over de ongewone roodbruine tot gele stof, die de lucht had verkleurd; ook in het oosten van Nederland werd dit verschijnsel even gezien.
26 februari: Door hevige sneeuwval telde Nederland op deze dag omstreeks 08.30 uur 63 files met een totale lengte van 760 kilometer (volgens Verkeerscentrum te Driebergen). Dat werd de op één na langste van alle files ooit. Op 8 februari 1999 stond er 975 kilometer file op de Nederlandse wegen, de nummer 1 nog steeds. In Brabant en Zeeland viel lokaal 10 tot 15 cm, op de Vaalserberg in Limburg tot 20 cm.

M A A R T ... normale temperatuur, droog en zonnig

laagste temp. -8.9 Westdorpe (1)
hoogste temp. 22.2 Arcen (17)

2 maart: Grote delen van Europa waaronder Spanje worden gegeseld door sneeuw en ijzel. In Spanje worde 250 dorpen van de buitenwereld afgesneden. De Canarische Eilanden worden daarentegen overspoeld door flinke hoeveelheden stof en zand, aangevoerd met een oost-zuidoostelijke wind vanuit de Sahara. Een oranjebruin gekleurdehemel is het gevolg.
Begin deze maand komt ook het plan binnen om op de hoogste berg van de wereld een weerstation te gaan neerzetten. Het onbemande station op de Mount Everest moet op een hoogte van 5.300 meter gebouwd gaan worden en zal deel gaan uitmaken van 41 nieuwe onbemande stations. Het gehele netwerk zal de temperaturen, luchtvochtigheid, neerslag en windsnelheden gaan bijhouden vooral binnen het gebied ten noorden en noordwesten van de Mount Everest.
17 maart: Eerste warme dag sinds begin van het jaar (22.2 Arcen). Op ons nationale KNMI-hoofdstation De Bilt werd de 20 graden niet gehaald (18.6 graden).
20 maart: Deze dag stond niet alleen in het teken van regen maar vooral ook van veel wind. In de late namiddag en avond trok een krachtig windveld van een lagedrukgebied dat over de Noordzee naar het oosten trok over ons land. Tot ver in het binnenland kwamen zware windstoten voor. Het KNMI gaf al voor de vierde maal dit jaar een weeralarm af. Bleef het dit maal met de neerslag binnen de perken met vrijwel nergens dubbele cijfers, aan de kust stond enkele uren een volle storm. In Cadzand werd een windstoot van 133 km/uur gemeten. Het KNMI noteerde in Valkenburg een windstoot van 109, in Vlissingen en Noordwijk platform 108 km/uur en een hele reeks stations met een maximale windstoot van 104 km/uur, te weten Cabauw, Schiphol, Nieuw-Beerta, Hoek van Holland, Rotterdam Zestienhoven, Terschelling, Herwijnen en Lauwersoog.
28 maart: Een week na aanvang van de lente staat Koning Winter in Spanje al weer met z'n neus vooraan. In het noordelijke deel van het Iberische Schiereiland raakten opnieuw grote delen weer ingesneeuwd. De overheden gaven voor bijna het hele land weerswaarschuwingen uit. Enkele bergpassen raakten onbegaanbaar, boven de 500 meter sneeuwde het overal. Ook in de hoofdstad Madrid kwam het tot sneeuwval.
Op de zuidelijke Atlantische Oceaan ontstond rond 26 maart een tropische cycloon. Dat is heel uitzonderlijk en zover bekend in dit gebied de eerste tropische cycloon in de geschiedenis. Normaal krijgen dergelijke weersystemen een naam die tevoren is vastgelegd, maar hier had niemand rekening mee gehouden waardoor de cycloon als 01LNONAME op de weerkaart is vermeld en officieus als Aldonca als naam heeft gekregen. Aldonca richtte aan de Braziliaanse kust zware schade en kostte aan 1 kind het leven.

A P R I L ... gedeelde 5de plaats van zachtste aprilmaanden sinds 1901

laagste temp. -2.0 Gilze Rijen (10) en Deelen, Woensdrecht, Twente (12)
hoogste temp. 25.2 Soesterberg (30)

8 april: Het westelijke deel van het eiland Viti Levu is getroffen door een combinatie van zware regenval en overstromingen.
The United States Joint Typhoon Warning Center in Hawaii verklaarde vandaag dat de storm zou worden opgeschaald naar een tropische storm, maar de Fiji National Weather Forecasting Office hield voet bij stuk dat het hier om een depressie zou gaan.
Radio Fiji verklaarde dat drie personen in Rakiraki, aan de noordkust van het eiland Viti Levu, door vloedgolven waren meegesleurd.
9 april: De vesting Bourtange heeft een ruimte beschikbaar gesteld aan de Stichting Weermuseum Westerwolde, die in september 2002 werd opgericht. Het weermuseum bevindt zich in de vesting van het Groningse stadje Bourtange en opende op Paaszaterdag. Het door Ellen en Jan Versteegt, sinds 1990 opgebouwd expositiemateriaal, werd hierbij aan het museum beschikbaar gesteld.
19 april: Op deze dag vertrok, om precies 05.19 uur, Andre Kuipers van de lanceerbasis Baikanoer in Kazachstan en is daarmee als tweede Nederlandse astronaut de ruimte ingegaan. De DELTA missie, vertrok als ISS Expedition 9 vlekkeloos nadat de dag ervoor het weer nog even liet afweten. Sneeuwjachten en lage bewolking ontnamen het zicht op het lanceerplatform.
Tien dagen lang verbleef Andre en kosmonaut Gennady Padalka in de ruimte waarna zij in de ochtend van Koninginnedag succesvol terugkeerden op aarde.
20 april: Zeker 51 tornado's trokken in het Midden-Westen van de VS een spoor van vernieling. Huizen werden ontdakt en zelfs zware vrachtauto's werden omvergeblazen. Het rampgebied strekte zich uit over een gebied van Illinois, Indiana tot Iowa. Delen van Illinois werden tot rampgebied uitgeroepen. Rond de 15.000 bewoners kwamen in het getroffen gebied zonder stroom te zitten.
30 april: Zware regen-, hagel- en onweersbuien hebben in de namiddag en avond in het zuiden voor veel overlast gezorgd in o.a. de festiviteiten en het verkeer. Vooral het oosten en midden van Brabant en Limburg werden flink getroffen. De brandweer had in de wijde omgeving van Maastricht haar handen vol aan ondergelopen kelders en straten, omgevallen bomen, omhooggekomen putdeksels en modderstromen. Op de A2 stond het verkeer tijdelijk zelfs helemaal stil door de slagregens.
Hagelstenen zo groot als pingpongballen (ca. 3 cm) vielen er o.m. in Eijsden waar de oranje zon plaats maakte voor een tijdelijk witte wereld. In Bergeijk waren de hagelstenen zelfs 5 cm groot. Vanuit Eindhoven werd officieel melding gemaakt van een wolkbreuk waarbij 25 mm in een half uur omlaag kwam. In Hoogerheide viel een recordgrote hoeveelheid van 59 mm in 2 uur en drie kwartier tijd waarbij van 21.55 tot 22.37 uur een ware wolkbreuk voltrok.

M E I ... aan de koele kant, droog en normale hoeveelheid zon

laagste temp. - 0.4 Deelen, Twente (22)
hoogste temp. 27.0 Eelde (30)

10 mei: Na de zware sneeuwval van het weekeinde ervoor kwamen 5000 huishoudens in het oosten van Frankrijk zonder electriciteit. De vracht sneeuw deed de hoogspanningsleidingen bezwijken onder het gewicht. Vooral de inwoners van de Jura, het Doubs-massief en de Vogezen werden door de late sneeuw verrast. Bovendien raakten verscheidene passen geblokkeerd.
12 mei: De Amerikaanse meteoroloog Edward Norton Lorenz nam bij het KNMI in De Bilt de Buys Ballotmedaille van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) in ontvangst. Hij kreeg de prijs voor zijn bijdrage aan de wetenschap op het gebied van weer- en klimaatvoorspellingen. Om gezondheidsredenen kon de 87-jarige heer Lorenz net persoonlijk naar De Bilt komen; zijn dochter nam de prijs namens hem in ontvangst. In een telefoongesprek tijdens de presentatie liet Lorenz weten bijzonder gelukkig te zijn met de toekenning van de gouden Buys Ballotmedaille voor zijn onderzoek.
20 mei: Vanmorgen rond 04.00 uur bereikte de Nederlander Wilco van Rooijen de top van `s werelds hoogste berg, de Mount Everest (8850 m). Het was de tweede keer dat een Nederlander de top haalde. Hij deed dat als Nederlander voor het eerst zonder zuurstofmasker. Ook zijn sherpa Dawa bereikte de top. Het gebeurde allemaal onder redelijke weersomstandigheden bij temperaturen van rond -20 graden langs de noordkant (Tibetaanse kant). De expeditie werd meteorologisch begeleid door meteorologen van het KNMI. Dat deden ze o.m. met het EPS, een bepaalde prognose die o.m. temperatuur, wind en kans op bewolking en neerslag kan inschatten.
Van Rooijen wilde met een parapente, een soort bestuurbare parachute, vanaf de top een glijvlucht maken naar de uitvalsbasis van de klimmers, het zogenoemde Advance Base Camp op 6400 meter hoogte. Het slechte zicht liet de parapente-poging helaas niet toe.
22 mei: Laatste landelijke vorstdag voor de zomerperiode (Deelen, Twente -0.4)
25 mei: Overstromingen in het grensgebied van de Dominicaanse Republiek en Haïti kostten honderden mensen het leven. In de Dominicaanse Republiek kwamen zeker honderd mensen om en werden nog eens tweehonderd vermist. In Haïti werd het dodencijfer gesteld op ten minste zestig. De overstromingen begonnen zondag ervoor na hevige regenval. Op sommige plaatsen viel in het weekeinde zo'n twintig centimeter regen. De meeste doden vielen in Jimani, een dorp ongeveer tien kilometer van de grens met Haïti. Een hele wijk werd weggevaagd doordat een rivier buiten zijn oevers trad.

J U N I ... aan de warme kant, normale hoeveelheid neerslag en zon

laagste temp. 4.2 Twente (6)
hoogste temp. 30.9 Ell, Volkel (8)

4 juni: Een Amerikaanse vrouw heeft haar leven te danken aan het toilet. Diane Neises uit Kansas klampte zich vast aan haar toilet en werd 750 m lang meegesleurd in een windhoos die 12 huizen, waaronder het hare, totaal vernielde.
De 46-jarige vrouw was zaterdagavond alleen thuis in Kansas toen ze buiten een dichterbij komende windhoos zag die alle huizen van haar buren verwoestte. Ze dook haar badkamer in en klampte zich vast aan het toilet toen de tornado haar huis bereikte. Diane voelde hoe ze met het toilet en al werd meegesleurd in de windhoos en geraakte bewusteloos door een klap op het hoofd. Later werd ze op 750 m van haar vernielde huis bloedend en bewusteloos aangetroffen door twee mannen die de windhoos kwamen fillmen.
Ze werd opgenomen in het ziekenhuis met verwondingen aan het hoofd, gebrokken ribben en kneuzingen over haar hele lichaam. De tornado heeft haar hele hebben en houden totaal verwoest. Maar Diane is blij dat ze de tornado heeft overleefd en noemt haar toilet nu haar ‘porseleinen god.’
7 juni: De eerste zomerse dag in De Bilt is een feit.
8 juni: Om 15.20 uur ging de temperatuur dit jaar voor het eerst over de 30 graden heen. In Ell en (vreemdgenoeg bij een zuidelijke wind) ook in Wilhelminadorp in Zuid-Beveland werd al 30.1 graden gemeten. Ook elders kwam men op ruim zomerse en lokaal tot tropische waarden uit. Op de meeste plaatsen klom de temperatuur naar 26 tot 29 graden, op een aantal plaatsen zelfs boven de 30 graden. Alleen op de waddeneilanden en de noordelijke kuststrook was het koeler met waarden tussen de 20 en 24 graden.
9 juni: Zwaar noodweer veroorzaakte in het noorden van Duitsland woensdag flinke schade en werd het verkeer behoorlijk door het natuurgeweld gehinderd. Bomen raakten ontworteld en dakpannen kwamen op straten en o.m. auto`s terecht. Windsnelheden kwamen voor tot meer dan 100 km/uur. Plaatselijk werden de straten met een flinke laag regenwater blankgezet toen in korte tijd 40 mm omlaag kwam.
19 juni: Tijdens een tornado in de buurt van de Turkse hoofdstad Ankara, zijn zaterdag 3 mensen om het leven gekomen en 21 gewond geraakt. Volgens ooggetuigen ontstond het noodweer boven het dorpje Sunlu en rukte daken tientallen huizen af. Een aantal huizen kan het geweld niet meer weerstaan en stortten in. Het natuurgeweld dat gepaard ging met hevige regenval, nam ook een aantal auto's onder handen. Tornado's zijn in Turkije relatief zeldzaam.
22 juni: Annette Island Airport in het uiterste zuidoosten van Alaska mat de afgelopen dagen maxima tot 34 graden. Vergelijkbare temperaturen zijn daar sinds 1982 niet voorgekomen. Het is ook echt opmerkelijk dat het daar zo heet was, want (zoals de naam al duidelijk maakt) ligt het weerstation op een eiland.
23 juni: Een voor de tijd van het jaar ongewoon diepe stormdepressie trok vandaag langzaam over de Noordzee oostwaarts. Al in de vroege ochtend was er al vrij veel regen gevallen. Talrijke buien trokken over ons land, samenhangend met een koufront, later geclusterde buien en ook troggen. De regenintensiteit was soms bijzonder groot, waarbij het zicht soms terugliep tot nog geen halve kilometer. Kortdurend kon het op een aantal plaaten nog ruim 20 graden worden. Talrijke meetstations kwamen wat de neerslag betreft aan de dubbele cijfers. In Zeist viel 28, in IJsselmuiden 20 en in Nunspeet 19 mm. In Zeeland en langs de Zuid-Hollandse kust kwam nog enige tijd een ware storm te staan. De harde tot stormachtige wind in het waddengebied richtte grote schade in de broedkolonies aan. Op Schiermonnikoog, Ameland en Terschelling gingen duizenden eieren en kuikens verloren doordat het zeewater tot in de kolonies kwam.

J U L I ... 17 juli dé dag met zwaar noodweer en rolwolken

laagste temp. 5.1 Deelen (6)
hoogste temp. 30.5 Eindhoven (17)

13 juli: Na uitstel wegens technische problemen lanceerde de NASA dinsdag om 12.01 uur Ned. zomertijd het Nederlands-Finse Ozon Monitoring Instrument (OMI) vanaf lanceerbasis Vandenberg in Californië. OMI is 's werelds eerste meetinstrument dat in één dag de volledige atmosfeer zeer gedetailleerd (tot op stadsniveau, 20 x 20 km2) in kaart kan brengen.
Verwacht wordt dat OMI belangrijke nieuwe informatie zal opleveren. OMI gegevens worden gebruikt voor klimaatonderzoek en het verbeteren van de verwachtingen omtrent weer, UV-straling en smog. Tevens kunnen de gegevens worden benut voor huidkankeronderzoek.
17 juli: Een dag met ongewoon noodweer. Onweersbuien trokken in de namiddag over Zeeland naar het noordoosten en zorgde voor aardige chaos. Het KNMI gaf zaterdagmiddag een weeralarm uit in verband met de zware onweersbuien die tijdens de namiddag en avond over Nederland trokken. Op de meeste plaatsen in het hele land werden rolwolken en shelf clouds gezien, voor velen een onbekend en angstaanjagend verschijnsel.
Het noodweer leverde veel overlast op voor het verkeer. Door het zware onweer konden op Schiphol vanaf 18.30 uur ongeveer dertig minuten geen vliegtuigen opstijgen of landen. Een tiental vliegtuigen weken daardoor uit naar andere luchthavens in onder meer Rotterdam, Beek en Düsseldorf.

A U G U S T U S ... de 9de in de top 10 van warmste augustusmaanden sinds 1901. Maandrecord neerslag: Maasland 325 mm!

laagste temp. 6.7 Hoogeveen, Twente (29)
hoogste temp. 33.6 Soesterberg (9)

4 augustus: Maandenlang durende overstromingen hebben in India en Bangladesh al 1500 doden opgeëist. In Bangladesh werden door de natuurramp zeker 60.000 mensen ziek. Ziekenhuizen zaten overvol. Hulpverleners hadden de grootste moeite mensen te helpen die door gebrek aan vers water en medicijnen dreigden te overlijden. In het gebied zijn diverse epidemiën uitgebroken.
In de Zuid-Aziatische landen zijn miljoenen mensen op de vlucht voor het wassende water. De overstromingen zijn veroorzaakt door ongewoon veel neerslag aan het begin van de regentijd.
7 augustus: In het oosten van Overijssel, Drenthe en Groningen werd zaterdag een regionale hittegolf bereikt. Opnieuw noteerden de stations Hupsel, vlb. Twenthe, Hoogeveen, Eelde en Nieuw-Beerta een tropische dag, de derde op rij.
9 augustus: De Bilt haalde even voor 13.00 uur de tropische grens van 30.0 graden precies waarmee de 35ste officiele hittegolf sinds 1901 een feit werd. De meest recente was in de zeer warme zomer van 2003 van 31 juli tot en met 13 augustus die 14 dagen duurde en daar de langste sinds 1976 was.
13 augustus: Als gevolg van de aanwezigheid van een klein maar fel lagedrukgebied boven het noorden van ons land viel de regen in het noorden en westen van het land letterlijk met bakken uit de lucht met bovendien grote neerslagintensiteiten. In Kuinre, in de Noordoostpolder, viel 149 millimeter (over 30 uur), in Dokkum viel over 72 uur tijd 124 mm.
In Maasland viel 97 mm in ca. 36 uur tijd viel en in de omgeving van Purmerend in Noord-Holland, waar achtereenvolgens 90 en 82 mm viel. In Leeuwarden viel in 12 uur tijd 53 mm. In Ouddorp viel 46 mm. Boven het IJsselmeer was veel onweeractiviteit. In het midden, oosten en zuiden van het land viel nauwelijks of zelfs geen neerslag. Opmerkelijk was een windstoot rond 9 uur op Vlieland van 34 m/s, ofwel 122 km/uur. Particulieren meldden nog meer zeer hoge neerslagcijfers: Grootegast 100, Dokkum 65, Oenskerk 58 en De Blesse 53 mm.
14 augustus: Hurricane Charley veroorzaakte de op één na de ergste natuurramp in de VS. Er werd zeker voor 15 miljard aan schade aangericht, bij Andrew was dat zo'n 26 miljard. Er werden gemiddelde windsnelheden tot 141 km/uur en windvlagen tot 176 km/uur gemeten.
16 augustus: Opnieuw zorgde zware regenval in de afgelopen maandagnacht en ochtend veel overlast in het westen en zuidwesten van Nederland en België. Het meeste viel dit keer in Zeeland waar Kerkwerve 83 en Brouwershaven 76 mm aftapte. Goedereede meldde 73 mm en Middelburg 66 mm. Kelders liepen onder in Hoogvliet en Rockanje. Net buiten de regio Rijnmond, in het Westland, was de schade groter. Onder meer in Maasdijk en De Lier in het Westland zijn woningen en tuinderijen ondergelopen.
17 augustus: Ongewoon hevige regenval en plotseling opkomend water heeft in het zuidwesten van Groot-Brittanië tot chaotische taferelen gezorgd. Waarschijnlijk zitten nog tientallen mensen opgesloten, drie worden er nog steeds vermist. Acht mensen raakten licht gewond. Tientallen brachten zich in veiligheid door in bomen te klimmen, anderen moesten d.m.v. helikopters uit hun auto laten bevrijden. Gevreesd wordt dat er honderden lichamen geborgen moeten worden. Het voor toeristen favoriete havenplaatsje Boscastle werd ook overspoeld door het razende water waar zeker 60 mm in korte tijd viel. Ooggetuigen meldden dat zij complete caravans en auto`s voorbij hebben zien drijven.
23 augustus: Muiden, Muiderberg en Almere(haven) werden aan het begin van de avond getroffen door een flinke windhoos. In Muiden werden twee bomen ontworteld. Eén van de bomen kwam op een huis terecht. Bij een ander huis waaide de dakkapel eraf.
De windhoos ontstond even na zessen en trok vanuit het gebied even ten zuidwesten van Muiden (rond Weesp) over deze plaats en Muiderberg het Gooise Meer heen in de richting van Almere waar ook verscheidene mensen de windhoos hadden gezien en hadden gefotografeerd.
29 augustus. Door de overvloedige neerslag op veel plaatsen in Nederland is de oogst van ca. 800 ha verloren gegaan. Dat bleek uit een inventarisatie van NLTO en WLTO. In het zuidwesten werd vooral Goeree Overflakkee getroffen. Ongeveer 2.700 ha had erg te lijden gehad van de regen. In dit gebied gingen 285 ha consumptieaardappelen, 35 ha uien en 110 ha graan verloren.
In de Noordoostpolder en Friesland is hebben 120 akkerbouwers met een gezamenlijke oppervlakte van 330 ha schade opgelopen.
31 augustus: Op het KNMI-neerslagstation Maasland kwam de maandsom deze ochtend uit op 325 mm. Dat is een nieuw landelijk neerslagrecord. Het oude record stond op naam van Zandvoort met 321 mm in oktober 1932. Op acht dagen in augustus werd er op tenminste één KNMI-neerslagstation 50 mm of meer afgetapt: de 11e, 12e, 13e, 14e, 16e 19e, 21e en 25e .

S E P T E M B E R ... warm, zeer zonnig en droog

laagste temp. 1.5 Ell (30)
hoogste temp. 28.4 Arcen (4) Ell (10)

5 september: Het centrum van Frances trok vandaag (na de verwoestende Charlie) de Amerikaanse staat Florida bij het dorpje Sewall`s Point aan de oostkust binnen, circa 160 kilometer ten noorden van Miami. In West Palm Beach viel in de afgelopen dagen 345 mm neerslag. Ook veel zuidelijker (op de Key eilanden) vielen door zware regen- en onweersbuien (in de staart van Frances) soms grote hoeveelheden in korte tijd. Ook kwamen lokaal tornado`s en waterhozen voor. Twee miljoen huishoudens zaten in Florida zonder stroom.
8 september: Sinds een aantal jaren gaf het National Hurricane Centre in Miami vandaag een orkaanwaarschuwing uit voor Bonaire, Curaçao en Aruba vanwege de nabije passage van orkaan Ivan. Er werd gerekend op windkracht 10. Uiteindelijk kwamen de eilanden uit op windkracht 8.
16 september: Het oog van de langdurende tropische orkaan Ivan bereikte in de morgen om 09.00 uur Amerikaanse bodem. Dat gebeurde net ten oosten van Dauphin Island tussen Gulfshores en Palmetto Beach met gemiddelde windsnelheden tot 215 km/uur (let wel windkracht 12 begint al bij 117 km/uur!). Eerder veroorzaakte Ivan vele tientallen doden en miljarden dollars schade in Grenada, Jamaica en Cuba. In deze gebieden en de VS kwamen in totaal 90 mensen om het leven en kwamen ruim 700.000 mensen over de staten Alabama, Florida en Mississippi zonder electriciteit te zitten. Er werden op zee door boeien golven tot 16 meter hoogte gemeten. In Valparaiso (Florida) viel dankzij de zware slagregens 451 mm. De materiele schade in de Verenigde Staten wordt door experts geschat op 4 tot 6 miljard dollar. Ivan hield 23 dagen stand (van 2 t/m 24 september)!
20 september: Opnieuw zaaide een orkaan dood en verderf. De tropische orkaan Jeanne kostte in Haïti zeker aan 2000 mensen het leven. Veel mensen kwamen om door overstromingen en landverschuivingen. Veel kinderen kwamen om. Eerder kwamen in Puerto Rico en de Dominicaanse Republiek al honderden mensen om door de orkaan Jeanne. In Haïti viel lokaal in één dag 330 mm regen met modderlawines tot gevolg. Op 18 september viel in Barahona (Dominicaanse Republiek) 99 mm. Op 25 september raasde Jeanne over Florida. Daar viel voor 800.000 huishoudens de stroom uit. Het werd de vierde keer in zes weken tijd dat Florida door een tropische orkaan werd getroffen. Dat kwam sinds 1851 niet meer voor.
29 september: De tropische tyfoon Meari sloeg toe over het zuiden van Japan. Er vielen 5 doden en 52 gewonden. Huizen raakten zwaar beschadigd, verder kwamen aardverschuivingen voor en knapten hoogspanningsmasten af.
Meari, Koreaans voor Echo, werd de 7de tyfoon die Japan dit jaar teisterde. Het oude record stond op 1990, toen er 6 tyfoons over het land raasden. Eerder deze maand trok Songda over Japan heen en kostte 32 mensen het leven.

O K T O B E R ... zacht, zonnig en droog

laagste temp. -0.7 Twenthe (27)
hoogste temp. 22.4 Maastricht (4)

5 oktober: Het dodental ten gevolge van de moessonseizoen in Zuid-Azië lag dit jaar hoger en werd er meer schade aangericht. In totaal vielen in India, Pakistan, Bangladesh en Nepal meer dan 2.200 doden. De schade die dit jaar door overstromingen werd veroorzaakt wordt door de Wereldbank geschat op enkele miljarden dollars. Alleen al in Bangladesh richtten overstromingen voor zeker 2,2 miljard dollar schade aan. De meeste doden vielen in India, waar ruim dertienhonderd doden vielen. In Bangladesh, dat in september voor de helft onder water stond, vielen volgens de autoriteiten minstens 766 doden. De Verenigde Naties waarschuwen dat ongeveer anderhalf miljoen inwoners van de zwaarst getroffen gebieden in India en Bangladesh worden bedreigd door ondervoeding en de uitbraak van besmettelijke ziektes.
Er viel dit jaar 13 procent minder neerslag dan gemiddeld tijdens de moessons. Landbouwdeskundigen voorspellen dat delen van Zuid-Azië daardoor in de loop van 2005 te kampen kunnen krijgen met droogte.
13 oktober: Inwoners en toeristen van Australië zochten in deze week naarstig verkoeling in meren, fonteinen, zwembaden. Sommige scholen hadden de klaslokalen naar het strand ‘verplaatst’. De temperatuur was plaatselijk opgelopen tot meer dan 40º. Sydney gaf een deze dag een officiële meting door van 38.2º, de hoogst gemeten oktobertemperatuur sinds men daar 146 jaar geleden begon met meten. “Ongewoon!”, noemde de Australische weerdienst het weer, dat door de wind en hitte gemakkelijk brandjes uitlokte, vooral New South Wales had daar last van.
15 oktober: Het 'ozongat' boven de Zuidpool werd dit jaar minder groot dan in voorgaande jaren (2000, 2001 en 2003). In 2002 viel het gat in stukken uiteen. Volgens onderzoekers van het KNMI was het ozongat kleiner omdat de temperaturen in de ozonlaag boven de Zuidpool hoger waren dan de laatste jaren. Daardoor konden zich minder ozonafbrekende wolken vormen.
23 oktober: De tyfoon Tokage, werd de hevigste tyfoon in Japan in de afgelopen 25 jaar en maakte zeker 62 dodelijke slachtoffers. Vele slachtoffers kwamen om bij aardverschuivingen en meer dan 300 personen raakten gewond. Tokage, wat hagedis betekent, werd de tiende tyfoon die Japan trof. In totaal kwamen dit jaar 164 mensen om tijdens het tyfoonseizoen in Japan.
27 oktober: Eerste landelijke vorstdag (Twente: -0.6)

N O V E M B E R ... een normale maand

laagste temp. -5.6 Woensdrecht (25)
hoogste temp. 15.0 Ell (3)

2 november: De Amerikaanse stad Denver werd gisteren zwaar getroffen door zware sneeuwval. Zeker 30 cm verse sneeuw viel er aan de voet van de Rocky Mountains die het verkeer op “ The Interstate Highway 25 ” stillegde, de elektriciteitsvoorziening onderbrak en de ochtendspits tot een chaos veranderde. Scholen in Denver en Colorado Springs bleven gesloten of gingen te laat open. Ongeveer 30.000 inwoners werden overvallen door de stroomstoringen die veroorzaakt werden door overhangende takken op hoogspanningskabels die topzwaar waren geworden door de sneeuwvracht.
3 november: Het vliegverkeer in Europa raakte ontregeld door een vulkaanuitbarsting op IJsland. De vulkaan spuwde tot een hoogte van 13 kilometer wolken van as en ijs de lucht uit. De KLM moest tientallen vluchten annuleren, vanwege de uitbarsting én dichte mist. Honderden passagiers strandden. De KLM bracht zoveel mogelijk reizigers onder in hotels, maar vierhonderd mensen overnachten noodgedwongen op Schiphol. De aswolk breidde zich uit tot de Zwarte Zee, waardoor een groot deel van het Europese luchtruim werd afgesloten. Asdeeltjes vormden een enorm risico voor vliegtuigen; ze kunnen er voor zorgen dat motoren uitvallen. De KLM zei vergeleken met andere maatschappijen de meeste vluchten te hebben geannuleerd; in Noorwegen werd het verkeer verplaatst naar hogere of lagere vliegroutes.
9 november: De droogte sloeg toe in de Zuid-Chinese provincie Guangdong waar zo’n 2 miljoen huishoudens werden getroffen. Alle departementen werden in beweging gezet om de watervoorziening voor de inwoners en de dieren in de natuur te kunnen garanderen. Guangdong kampte met de ergste droogte sinds 50 jaar. Het waterpeil van de Xijiang-, Beijiang-, Dongjiang en Hanjiang-rivier, de vier hoofdleveranciers van de Parel-rivier, bereikten hun laagste niveau in de afgelopen 50 jaar. Vergeleken met het afgelopen jaar, leverde de Parelrivier nog maar 50% water. Eind oktober waren meer dan 689.000 hectare landbouwgrond aangetast door de droogte, 41.000 hectare heeft al geen oogst meer kunnen leveren. De economische schade is opgelopen tot US$ 170 miljoen.
11 november: Eerste vorstdag in Nederland sinds de zomerperiode.
14 november: Zwaar noodweer teisterde Italië en een deel van de Middellandse-Zee en kostten verscheidene personen het leven. In de buurt van Leico aan het Como-meer, kwamen twee oudere mensen om het leven toen zij door een modderlawine onder een huis in Varenna bedolven raakten. Ook het midden en zuiden van het land had last van de vele regenval en noodweer. Omvallende bomen zorgden voor het uitvallen van het baanvak op het traject Rome-Napels. Bij Perugia in Umbrië moest het baanvak wegens overstromingen worden gestremd. Grote delen van Toscane tot aan Salerno (ten zuiden van Napels) hadden met slecht weer, storm en overstromingen te kampen. Een boot met 10 vluchtelingen uit Afrika aan boord, zonk op onderweg naar Sicilië.
Het zware noodweer trof enige dagen eerder het Spaanse vakantie-eiland Mallorca. Eerder deze week werd het eiland al verrast door de eerste sneeuwval van deze herfst. Bomen werden ontworteld, daken vlogen de lucht in en ramen sneuvelden onder het natuurgeweld. Volgens de plaatselijke media werden windstoten van 120 km/uur gemeten.
15 november: Het KNMI geeft sinds deze dag in de meerdaagse op internet nu ook de alternatieve uitkomsten uit die uit de computer rollen. Zo wordt voor de temperatuur en neerslag vermeld binnen welke grenzen de uitkomsten volgens de computerberekeningen met de een grote kans (meer dan 50%) zullen liggen. Tot voor kort werd voor de verschillende elementen slechts één prikwaarde per dag vermeld. Zo wordt de spreiding die in veel uitkomsten zit, duidelijker naar het publiek toe. Tenslotte wordt het op een bepaalde dag niet overal even warm of valt er niet overal evenveel neerslag.
17 november: De Mars Exploration Rover Opportunity stuurde op Marsdag 269 (26 oktober) en op deze dag een aantal foto´s terug waarop Mars met een bewolkte lucht te zien is. De Martiaanse wolken als deze, komen op aarde als "cirrus"-wolken voor. Deze wolken ontstaan in een gebied met sterke verticale opstijgende lucht. De ijsdeeltjes vallen uit elkaar en zweven weg van de lokatie waar ze oorspronkelijk sublimeerden (sublimatie = directe overgang van waterdamp naar ijs). Hierdoor ontstaan de karakteristieke vlagen.
25 november: De eerste ijsdag (vroeg voor de tijd van het jaar) in De Bilt is een feit!
28 november: Miljoenen sprinkhanen teisterden de Canarische eilanden. Op het Canarische eiland Lanzarote worden met oostenwinden van 57 km per uur méér dan 50 exemplaren per m² gespot. Ook op het eiland Fuerteventura maakt men melding van de sprinkhanen die door de lokale bevolking Saltamonte worden genoemd. Het gaat om een opvallend rood gekleurde soort die zo`n 7 cm lang kan worden. Tegen het vallen van de avond bereidden de bestrijdingstroepen – o.a. Ministerie van Landbouw, Eilandregering, Gemeentebesturen, Protección Civil enz. - de bespuiting van landbouwgronden en de verwijdering van sprinkhanenkadavers voor. De Canarische regering zetten noodzakelijke bestrijdingsteams in.

D E C E M B E R ... vrij koud, droog en zonnig

laagste temp. -8.9 Woensdrecht (21)
hoogste temp. 12.1 Westdorpe, Gilze-Rijen (23)

1 december: Zoveelste tyfoon, nu Nanmado, hield huis op de Filippijnen. Zeker 400 mensen vonden de dood. Vooral het eiland Luzon werd zwaar getroffen. Hele dorpen werden weggespoeld of raakten zwaar beschadigd. De zwaarst getroffen steden waren: Real, Infanta en General Nakar waar 364 doden vielen en 139 worden vermist.
6 december: De zwaarste regenval sinds 50 jaar leidde in het zuiden van Kroatië tot hevige overstromingen. In de kuststad Marina verdronk een 70-jarige man in zijn eigen huis toen er in het centrum van de stad 1.5 m water kwam te staan, de meeste huizen waren alleen nog per boot te bereiken. In Sibenik kwam het hoge water tot in de kathedraal St. Jakov dat op de werelderfgoedlijst staat en stamt uit de 15e eeuw. Ook andere gebouwen zoals kerken, musea, een bibliotheek en talrijke huizen kwamen blank te staan. Volgens de ambtenaren van de gemeente Sibenik is het voor het laatst in 1949 geweest dat er zoveel water in de stad kwam te staan. Op 4 december viel in deze plaats 166 mm.
8 december: Veel mensen langs de Gold Coast in Australië werden afgelopen dagen geplaagd door zware onweersbuien. Honderden auto’s die geparkeerd stonden in ondergrondse garages liepen vol water. In Laverty's Gap viel 225 mm, Wilson's Creek 200 mm en in Burleigh Heads 196 mm. Sommige plaatsen meldden 76 mm in 1 uur tijd.
18 december: Een zware storm met windsnelheden tot 170 km/uur trok afgelopen nacht over Zwitserland en bereikte in de bergen windstoten met orkaankracht. Ook in lager gelegen gebieden zoals Basel en Zürich werd meer dan 100 km/uur gemeten. Vlakbij Basel werden bomen ontworteld, braken hoogspanningskabels af zodat verscheidene gemeenten zonder stroom kwamen te zitten. Tot in de dalen viel er sneeuw. Ook in het Duitse Baden-Württemberg viel in veel plaatsen de stroom uit. In het Zwarte Woud viel in een paar uur tijd 15 cm sneeuw. In Frankrijk - waar de storm een dag eerder passeerde - kwamen zeker 6 mensen om het leven en zaten 220.000 huishoudens zonder stroom.
24 december: In grote delen van de VS en Canada zorgde een vroegtijdige sneeuwinval voor een complete chaos. Een hevige sneeuwstorm legde op snelwegen het verkeer lam, waar duizenden forensen op weg waren naar hun kerstbestemming. Ontelbare vluchten liepen urenlange vertraging op en honderdduizenden huishoudens kwamen zonder stroom te zitten. Binnen een mum van tijd raakten de staten Indiana, Illinois, Ohio, Missouri, Michigan als ook delen van de Canadese provincie Ontario bedekt onder een sneeuwtapijt van zo’n 40 cm. Zelfs tot in het noorden en noordoosten van Texas viel een dik pak sneeuw.
26 december: Een zeer zware zeebeving teisterde zondagmorgen (01.58 uur Ned. tijd) een groot deel van Zuidoost-Azië. Vloedgolven tot meer dan 10 meter hoogte overspoelden ondermeer de kusten van Sumatra, Thailand, Sri Lanka, het zuiden en zuidoosten van India en de oostkust van Somalië en Kenia. Tot nu toe werden zeker 80.000 mensen door het verrassende hoge water gedood. Nog steeds staat het officiële dodental niet vast. Een grote reddingsoperatie van wereldformaat is reeds op gang gekomen.
Veel schade trad er in een smalle zone langs de kusten op. Hele dorpen werden compleet van de kaart gevaagd.

Het epicentrum lag ca. 10 km diep onderwater in de Indische Oceaan, even uit de kust ten noordwesten van het Indonesische eiland Sumatra (1590 km ten noordwesten van de hoofdstad Jakarta).
De zeebeving is de op 3 na zwaarste beving uit de geschiedenis met een kracht van 9,0 op de schaal van Richter (samen met de beving op 4 november 1952 in Kamchatka) Het is de sterkste beving in 40 jaar tijd.
28 december: Een zacht, zonnig en natter jaar!
Het jaar eindigt in De Bilt weerkundig gezien zacht, nat maar ook vrij zonnig. De gemiddelde temperatuur komt uit op ca. 10,3 graden tegenover 9,8 graden normaal. Er viel ruim 860 mm (t/m 30 december) tegenover 795 mm. De neerslag die viel duurde over het gehele jaar zo'n 34 uren langer dan de normale 624 uur. De zon scheen 1625 uren, dat is 98 uren meer dan gewoonlijk over de periode 1971-2000.
De Bilt telde 89 warme dagen (77), 25 zomerse dagen (22), 3 tropische dagen (3), 65 vorstdagen (58) en 3 ijsdagen (8). Er waren 128 volstrekt droge dagen en 23 dagen waarop er 10 mm of meer in de regenmeter terechtkwam.
Tussen haakjes de normaalwaarden over de periode 1971-2000.
De hoogste temperatuur - landelijk gezien - viel op 3 januari op de vliegbasis Woensdrecht (-11.4 graden). De hoogste gemeten temperatuur op 1.50 m werd op 9 augustus te Soesterberg gemeten: 33.6 graden.