Nabrander uitzending Havenstad FM 03 februari 2007

Snellere stijging Noordzee nog niet zichtbaar in RWS-metingen.
 


RWS-metingen langs de Noordzee wijzen nog steeds op een continue stijging van 20 cm/eeuw. De echte meetgegevens zijn vrij grillig waardoor het moeilijk is te zeggen of de laatste jaren de stijging aan het versnellen is. (bron: RIKZ)


Het internationaal klimaatpanel IPCC van de Verenigde Naties heeft de te verwachte zeespiegelstijging bijgesteld en voorspelt nu een stijging van 19 tot 58 cm/eeuw. Dit heeft het IPCC op 2 februari bekend gemaakt in zijn vierde rapport. In het vorige rapport, uit 2001, ging het panel nog uit van 9 tot 88 cm/eeuw. Die bandbreedte is nu teruggebracht, omdat er meer zekerheid is over de uitzetting van zeewater en de toevoer van smeltwater van gletsjers en kleine ijskappen. Opvallend is de waarneming van het panel dat mondiaal de zeespiegel de laatste jaren steeds sneller stijgt. De afgelopen tien jaar steeg de mondiale zeespiegel met 31 cm/eeuw, terwijl die over de afgelopen veertig jaar nog 18 cm/eeuw steeg. Deze versnelde stijging van de zeespiegel blijkt niet uit de meetgegevens van Rijkswaterstaat op zeven meetpunten langs de Noordzee. De zeespiegel langs de Nederlandse kust steeg de afgelopen eeuw met een vrije constante snelheid van 20 cm/eeuw.

Meetstations versus steeds nauwkeurigere satellietmetingen
Rijkswaterstaat kan de door IPCC geconstateerde stijging van de Noordzee niet bevestigen. De zeespiegel is direct na de ijstijd enorm snel gestegen en stijgt de laatste eeuwen in een veel minder snel tempo. Sinds halverwege 19e eeuw registreert Rijkswaterstaat het peil van de Noordzee, al zijn die gegevens, onder meer door de golfslag, niet zo heel nauwkeurig. De onnauwkeurigheid is zo groot dat Rijkswaterstaat niet kan zeggen of het peil van de Noordzee de laatste tien jaar wel of niet versneld is gaan stijgen. De meetgegevens die de IPCC-deskundigen gebruiken zijn gebaseerd op satellietmetingen en die worden steeds nauwkeuriger. Daarom kan het IPCC die interpretatie wel maken.

 

De omgekeerde hockey-stick. Waar het IPCC-rapport alleen maar 'hockey-sticks' laat zien die op het einde ineens sterk omhoog gaan, is de 'hockey-stick' van de zeespiegelstijging omgekeerd. Zevenduizend jaar geleden aan het einde van de ijstijd steeg de zeespiegel met meters tegelijk. Langzaam is die stijging afgezwakt naar tientallen centimeters per eeuw. De vraag is of die stijging nu gaat versnellen.

Conservatieve inschatting smelten van ijskappen
De gereduceerde bandbreedte in het laatste IPCC-rapport brengt de maximaal te verwachten zeespiegelstijging terug van 88 cm/eeuw naar 58 cm/eeuw. In reacties op het IPCC-rapport wijzen het KNMI en het Milieu- en Natuurplanbureau (MNP) op twee factoren die voor extra stijging kunnen zorgen. Volgens het MNP zijn de wetenschappers in het IPPC-rapport conservatief bij het inschatten van het smelten van Groenlandse en West-Antarctische ijskappen. In het IPPC-rapport is daarover een aparte vermelding te vinden die stelt dat een versnelde afkalving kan leiden tot een extra stijging van 10 tot 20 cm/eeuw.

Extra stijging in de Noordelijke Atlantische Oceaan
Het KNMI wijst op een mogelijke extra stijging aan de Nederlandse kust. De warme Golfstroom zorgt ervoor dat het water in het noordoosten van de Atlantische Oceaan tot op 3 kilometer diepte wordt opgewarmd. Het KNMI gaar ervan uit dat een temperatuurstijging daar zal leiden tot meer opwarming van het zeewater tot op grotere diepte dan elders in de tropen en subtropen. Daardoor zal het zeewater daar meer uitzetten en het KNMI houdt in de eigen klimaatscenario's dan ook rekening met een lokale stijging van 0 tot 15 cm/eeuw boven op het mondiale gemiddelde van het IPCC.

Grote verschillen in snelheid van zeespiegelstijging
In Parijs hebben de wetenschappers die aan het IPCC-rapport hebben meegewerkt, een compromis gesloten over de verwachte gemiddelde mondiale zeespiegelstijging van 19 tot 58 cm/eeuw. Uit de beschouwingen van het KNMI en het MNP valt op te maken dat er veel verschillende scenario's zijn. Oplopend van 18 cm/eeuw volgens het IPCC als de CO2-uitstoot beperkt blijft tot 700 cm/eeuw als ook de ijskappen van Antractica gaan smelten.
 


 

De integrale tekst van de 'summary for policymakers' van het IPCC-rapport is te downloaden (als pdf-file, 2,2 mB) van de IPCC-website: www.ipcc.ch

Lees de MNP- en KNMI-beschouwingen op het IPCC-rapport op de websites:

  • www.mnp.nl
  • www.knmi.nl

    Meer informatie:
    IPCC
    Geneve, Zwitserland (0041) 22 730 8208
    www.ipcc.ch

    (WaterForum Online, 8 februari 2007)